Cross-Cuts | Érica Burini

SAHA ile YBYTU’nun 2024 yılında başlattığı misafir küratör programının ilk katılımcısı olan Érica Burini’nin Türkiye’deki araştırma sürecinde geliştirdiği video gösterim programı, 24 Mayıs Cumartesi günü saat 17:00’de SAHA Studio’da izleyiciyle buluşuyor.

Bağımsız sanat alanlarının işleyişi ve hayatta kalma stratejilerine odaklanan bir araştırma projesinden doğan bu program, direnişten beslenen küratöryel bir jest olarak şekillenirken, Brezilya ve Türkiye’nin sosyopolitik ve sanatsal bağlamları arasında bir köprü kurmayı amaçlıyor.

Programın başlığı, klasik bir film kurgu tekniği olan “cross-cutting”e (çapraz kurgu) gönderme yapar; bu teknikte, iki eşzamanlı eylem birbiriyle iç içe geçirilerek farklı sahneler arasında anlatısal ve görsel bağlar kurulur. Bu ilkeden ilham alan Cross Cuts, her biri bir Brezilyalı ve bir Türkiyeli çağdaş sanatçının eserlerinden oluşan beş video çifti sunar. Bu eşleştirmeler biçimsel, tematik ya da teknik yakınlıklara göre seçilmiş; coğrafi olarak uzak ama kavramsal olarak akraba pratikler arasında sürtüşmeler ve yankılar yaratmayı amaçlamaktadır.

Seçki, beş küratöryel eksen etrafında organize edilmiştir:

•⁠ ⁠Manzara, kopuş ve Antroposen – Doğal çevrenin temsilleri ve geri döndürülemez dönüşümleri üzerine düşünceler.

•⁠ ⁠Kurgu, anlatı ve söylem – Anlam üretimi ve eleştiri için hikâye anlatımı ve kurgulamanın araç olarak kullanımı.

•⁠ ⁠Çocukluk, oyun, eğlence ve politika – Çocukluğun hem hayal gücü hem de toplumsal öğrenme ve itiraz alanı olarak ele alınması.

•⁠ ⁠Çağdaş mitolojiler, ulusal (içsel ve dışsal) stereotipler – Kimlik ve aidiyetin donmuş imgelerine meydan okuma.

•⁠ ⁠İlişkiler, performanslar, duygulanım devreleri, yüksek/düşük kültür ve davranış kalıpları – Gündelik yaşamın toplumsal ve duygusal dinamiklerine eleştirel ve hassas bir bakış sunma.

SAHA Konuşmaları: Göbek Deliği için İŞ-BİRLİK | Eda Emirdağ

17 Mayıs 2025
Cumartesi 15:00
SAHA Studio | İMÇ No.5538

Söyleşi: 
Eda Emirdağ
Elizabeth Wewiora
Dr Helen McGhie

Eda Emirdağ, 17 Mayıs saat 15:00’te SAHA Studio’da gerçekleştireceği “Göbek Deliği için İş-Birlik” başlıklı sunumunda, İngiltere Liverpool Open Eye Gallery’de lansmanı yapılan “Belly Button” adlı yeni projesinin detaylarını ve süreçte edindiği deneyimleri paylaşıyor. Etkinlikte sanatçıya, Open Eye Gallery’nin Sosyal Uygulama Başkanı Elizabeth Wewiora ve Manchester Metropolitan Üniversitesi Dijital Sanatlar Okulu’nda Fotoğrafçılık Kıdemli Öğretim Üyesi Dr. Helen McGhie eşlik edecek.

Emirdağ, uzun yıllardır Türkiye’deki kozmetik/estetik cerrahi endüstrisi üzerinden kapitalizm, güzellik ve beden politikalarını inceleyen sanatsal araştırmasını, iş birlikçi ve katılımcı yöntemlerle genişleterek toplumsal angajman içeren fotoğrafçılığın uluslararası diyaloğunu keşfetmek amacıyla bir sanatçı rezidans programında yer aldı. Proje, fotoğraf etiği, telif hakkı, gizlilik ve topluluklarla doğrudan iş birliği gibi konuları tartışmaya açarken, üretim desteği aldığı ‘Videoessay of Belly Button no:1’ isimli yeni video çalışması ile SAHA Studio’daki sunumla izleyiciyle buluşacak.

British Council’in “Creative Producer” eğitim programı kapsamında hibe desteği alan sanatçı, “Socially Engaged Photography Network (SEPN)” ile Manchester ve Liverpool’da toplumsal duyarlılık temelli fotoğrafçılık pratiklerini araştırdı. Bu süreçte ürettiği fanzin çalışması ve SAHA’nın video üretim desteğiyle hayata geçirdiği projeler, 8 Mart’ta Open Eye Gallery’deki fanzin lansmanı ve sanatçı konuşmasıyla İngiltere izleyicisine sunuldu.

Etkinlik dilinin İngilizce olduğunu hatırlatırız, ardıl çeviri olacaktır. 

Eda Emirdağ (1986, İstanbul) 
Sanatçı, fotoğraf-video temelli çalışan kolaj ve performans gibi alanlarda da üretimler yapan kültürel üretici olan Eda Emirdağ, beden politikaları, toplumsal cinsiyet ve yerel hafıza üzerine disiplinlerarası araştırmalar ve çalışmalar yürütmektedir. Katılımcı sanat pratikleri geliştiren Emirdağ, Türkiye’de ve uluslararası alanda çeşitli sanat kurumları, festivaller ve galerilerle iş birlikleri gerçekleştirmiştir. İstanbul merkezli çalışan sanatçı, aynı zamanda Balıkesir Gönen’de kurduğu Montag Residency adlı sanatçı yerleşim programı aracılığıyla kırsal bölgelerde kültürel etkileşim ve üretim olanakları yaratmaktadır. Emirdağ’ın projeleri; arşiv, aile hikâyeleri ve kadınların kültürel mirasını odağına alarak, kolektif hafıza, şifa ve dayanışma temalarını işler.
Bahçeşehir Üniversitesi fotoğraf ve video bölümü tam burslu mezunu Kadir Has Üniversitesi Sanat Tasarım yüksek lisans programından tam burs almaya hak kazanmıştır. www.edaemirdag.com

Helen McGhie Sanatçı ve akademisyendir. Manchester Metropolitan Üniversitesi Dijital Sanatlar Okulu’nda akademik ve uygulama tabanlı yaratıcı bir araştırmacıdır. Fotoğrafçılık yoluyla hayırsever, toplum temelli kuruluşlarla iş birliği projeleri geliştirmektedir. McGhie sunumunda, Birleşik Krallık, Northumberland merkezli Kielder Gözlemevi Astronomi Topluluğu ile önemli bir projeye odaklanacaktır. Ayrıca, Türkiye’deki derneklere, hayır kurumlarına ve potansiyel uzun vadeli işbirlikçilere kendini tanıtacaktır. www.helenmcghie.com

Elizabeth Wewiora Sanatçı, küratör-üretici ve eğitimcidir ve şu anda Open Eye Gallery’de (Liverpool) sosyal uygulama başkanı ve Salford Üniversitesi’nde Sanat ve Tasarım Yüksek Lisans Program lideridir. Çeşitli görevlerinde, kolektif yaratıcı deneyimler yaratmanın olumlu sosyal değişimi nasıl teşvik edebileceği ile ilgilenmektedir. Open Eye Gallery ve Salford Üniversitesi arasındaki çapraz rolünün bir parçası olarak, topluluk tarafından yönetilen ve ortak yazılan fotoğraf çalışmalarının tartışılmasını ve hızlandırılmasını teşvik eden bir girişim olan ulusal bir ‘Sosyal Katılımlı Fotoğraf Ağı’nı yönetiyor. Allotment Society UK’den NHS England ve Age UK’ye kadar sağlık, sosyal bakım, adalet, sosyal konut, öğrenme ve doğa temelli ortamlarda ‘ikamet ederek’ gerçekleşmektedir. www.elizabeth-wewiora.com

Open Eye Gallery, Liverpool’da kâr amacı gütmeyen bağımsız bir fotoğraf galerisidir ve Birleşik Krallık’ın önde gelen fotoğrafçılık mekânlarından biridir. Kuzey Batı İngiltere’de fotoğraf ve ilgili medyaya adanmış tek galeridir. Galeri, fotoğrafın herkes için anlamlı olabileceğine, günümüzü bilgilendirebileceğine ve olumlu geleceklere ilham verebileceğine inanmaktadır. İnsanlarla birlikte çalışarak, fotoğrafın bağlantı kurma, hikayeler anlatma, sorgulama, insanlığın geçmişi ve bugünü üzerine düşünme ve çeşitliliğini ve yaratıcılığını kutlama konusundaki benzersiz yeteneğini araştırıyor. Open Eye Gallery, Socially Engaged Photography Network’ün (SEPN) ulusal gelişimine öncülük etmektedir. SEPN, sanatçıların ve toplulukların bir araya gelerek önemli konularda birlikte çalışmalar üretmelerini destekleyen bir girişimdir.

SAHA Konuşmaları: veya tutkal | Zeynep Yılmaz

SAHA Konuşmaları: Zeynep Yılmaz & zaten stüdyo

10 Mayıs 2025, Cumartesi
15:00 – 16:00
SAHA Studio | İMÇ No.5538

Konuşmacılar:
Zeynep Yılmaz
İrem Yıldırım
rana n. incesoy

Zeynep Yılmaz’ın ilk şiir kitabı veya tutkal’ın lansman buluşması 10 Mayıs Cumartesi günü saat 15:00’te SAHA Studio’da gerçekleşiyor. Lansman kapsamında gerçekleşecek konuşmada, kitabın hem içeriksel yolculuğu hem de yayın ve tasarım süreçleri mercek altına alınacak. Etkinlikte Zeynep Yılmaz’a, kitabın editöryel ve görsel dünyasının oluşumuna zaten stüdyo bünyesinde katkıda bulunan İrem Yıldırım ve Rana n. incesoy eşlik ediyor.

*Konuşma dili Türkçedir, katılım ücretsizdir.

Ayağım kaydı düşmedim, 
kenara tutunmuştum itilmedim: 
atlamadım yanmadım ağlamadım, 
siz bana bakmayın ben de anlatamadım
veya tutkal

Zeynep Yılmaz Hakkında
1999’da İstanbul’da doğan sanatçı, 2021 yılında Leiden Üniversitesi’nde Arts, Media and Society lisans eğitimini Gender and Sexuality Studies yan dalıyla tamamladı. 2019 yılı itibariyle metin yazarlığı ve çevirmenlik yaparak beraberinde çevresindeki sanatçıların sergi metinleri üzerine küratöryel çalışmalara eğildi. Katılımcı sanat işlerinde ve performanslarda yer alarak kendi pratiğini kurgulama yolunda yazdıklarını sahnelemeye ve şiire yoğunlaştı. İşleri ve işbirlikleriyle The Royal Academy of Art The Hague, MUU Helsinki, White Box Oslo, Billytown, Kairos, Garage Gallery Prague, arthereistanbul, Instrument Inventors (iii), The Grey Space in The Middle, 400×118 ve 5533 gibi mekanlarda yer aldı. Şiirleri ve performans metinleri yerli ve yabancı basılı yayın ve radyo kanallarında yayımlanıyor.

SAHA Studio Açık Çağrı | 10. Dönem

SAHA Studio’dan Açık Çağrı!

SAHA Studio, görsel sanatlar alanında çalışan sanatçıların Temmuz – Aralık 2025 arasındaki 10. dönemine başvurularını bekliyor! 

Sanatçı, küratör ve yazarlara yönelik çok yönlü bir araştırma ve üretim programı olan SAHA Studio, 6 aylık program süresince katılımcılarına İMÇ’deki mekanlarında kişisel bir çalışma alanı, şerefiye ve üretim bütçesinin yanı sıra küratöryel geri bildirim, üretim desteği ve ağ kurma fırsatlarını kapsayan, sanatçıların araştırma ve üretim süreçlerini zenginleştirmeyi hedefleyen bir program sunuyor.

Program süresince sanatçılar, Türkiye’den küratör, araştırmacı ve sanat profesyonellerine ek olarak, yurt dışından gelen SAHA Küratöryel Program davetlileriyle buluşarak pratiklerini ilerletme ve yeni profesyonel ilişkiler kurma imkânı buluyor. Dönem ortası buluşmalarında araştırma ve ön üretimlerini izleyicilerle paylaşan sanatçılar, ziyaretçilerden işlerini geliştirmeye katkı sağlayacak geri bildirimler alıyor. Her dönem sonunda düzenlenen SAHA Studio Açık’ta tamamladıkları yeni projelerin sunumuna eşlik eden, kamuya açık etkinliklerle bu yeni eser üretimlerinin süreçlerini ve bağlamlarını derinlemesine tartışmaya açıyorlar. 

2019 yılından bu yana devam eden SAHA Studio, seçim süreçlerini daha katılımcı hale getirmek amacıyla iki dönemi kapsayan birer senelik periyotlarda değişen ve program deneyimi olan sanatçılardan oluşan bir ön jürinin desteğini alıyor. Farklı dönemlerden birer sanatçının yer aldığı ön jürinin çoğunluk olarak işaret ettiği başvurular, dönem boyunca katılımcılara geribildirim desteği de sağlayan bir Seçici ve Danışman Kurul tarafından değerlendirmeye alınıyor. Bu ikinci etabın ardından, kurul hazırladığı kısa liste içinden aday sanatçılarla yaptığı görüşmeler sonunda döneme katılacak 5 sanatçıyı belirleniyor. Davet edilen sanatçılarda belirli bir mecra ya da yaş kriteri bulunmazken, sanatçıların SAHA Studio olanaklarından yararlanma potansiyellerine, bireysel ve karşılıklı deneyimleriyle SAHA Studio’da yaratacakları etkileşime ve İstanbul dışından sanatçılara fırsat verilmesine dikkat ediliyor.

 Açık Çağrı’ya geçilmesiyle ilk kez 8. ve 9. dönemler için kurulan ön jüride, programın ilk yedi döneminden Larissa Araz, Kerem Ozan Bayraktar, Ege Kanar, İz Öztat, Burcu Yağcıoğlu, Burak Delier ve Gizem Karakaş; Seçici ve Danışman Kurul’da ise SAHA direktörü Serra Yentürk, bağımsız küratör Eda Berkmen ve sanatçı Taner Ceylan yer aldı. Temmuz – Aralık 2025 arasındaki 10. dönem ve Ocak – Haziran 2026 arasındaki 11. dönem için yeni ön jüriyi Özgür Demirci, Gülşah Mursaloğlu, Onur Gökmen, Ali Miharbi, Evrim Kavcar, Merve Kılıçer ve Kıymet Daştan kurarken Seçici ve Danışman Kurul’da sanatçı Gözde İlkin, bağımsız küratör Merve Elveren ve Serra Yentürk görev alıyor. 

SAHA Studio tarafından sağlanan olanaklar: 
– SAHA Studio’daki ortak kullanımlı mekânda bireysel çalışma alanı
– Şehir dışından programa katılan sanatçılar için konaklama ve ulaşım
– Sanatçı şerefiyesi ile araştırma, eser üretimi, sergi ve etkinlik giderleri için (165.000 TL’ye kadar) bütçe 
– Üretim ve kuruluma yardımcı temel ekipman ve ekip desteği 
– Küratöryel, editöryel, profesyonel ve hukuki danışmanlık
– SAHA’nın düzenlediği programlara katılım

Başvuruda sunulacak belgeler:
– Başvuru formu (Sayfa altında yer alan pdf dosyası)
– Proje Teklifi (maks. 500 kelime)
– Taslak Bütçe
– Özgeçmiş / CV (maks. 2 sayfa)
– Portfolyo
– Basın ya da katalog taramaları (var ise)

Lütfen tüm belgeleri yukarıdaki sırayla 7 MB’ı geçmeyen tek bir PDF’de birleştirerek “SAHA Studio 10 – Başvuru” konu başlığıyla sahastudio@saha.org.tr adresine gönderiniz.

SON BAŞVURU TARİHİ : 26 Mayıs 2025, 18.00 (GMT+3)

Açık Çağrı : 28 Nisan – 26 Mayıs 2025 (4 hafta)
Ön değerlendirme : 27 Mayıs – 13 Haziran 2025 (3 hafta)
Jüri değerlendirmesi : 14 – 28 Haziran 2025 (2 hafta)
Kısa liste görüşmeleri : 30 Haziran 2025 – 3 Temmuz 2025
Karar süreci ve bilgilendirme : 4 Temmuz 2025
Duyuru : 8 Temmuz 2025
Dönem başlangıç : 11 Temmuz 2025

SAHA Konuşmaları: Canan Batur & Erica Burini

SAHA ile YBYTU’nun (São Paulo) 2024 başında başlatılan misafir küratör programının ilk katılımcıları Canan Batur ve Érica Burini, program süresince edindikleri deneyimleri 3 Mayıs Cumartesi günü saat 15:00’te SAHA Studio’da izleyicilerle paylaşacaklar!

Katılımcıların on hafta boyunca geliştirdiği derinlemesine bilgi ve ortak küratöryel yaklaşımlardan yola çıkarak Türkiye ve Brezilya arasında yaratıcı bir kültürel diyalog kurmayı hedefleyen program ayrıca, sanatçılar, küratörler ve çağdaş sanat alanındaki aktörler arasında küresel etkileşimi desteklemeyi ve kültürlerarası anlayışı güçlendirmeyi teşvik ediyor. 

Canan Batur Hakkında
Canan Batur, devam eden çalışmaları kapsamında sonik ve şiirsel pratiklerin imgesel bağlantıları aracılığıyla radikal özgürleştirici pratikleri inceleyen bir küratör ve araştırmacı. Çalışmaları, görülmeyen ve duyulmayanı dalgalandıran ve kazıyan alternatif tarih yazımlarını öne çıkarıyor. Canan, 2024 Sonbaharı’nda katıldığı program süresince, Brezilya’daki sanatsal pratikler ve hayal gücü aracılığıyla havanın politikasına dair sonoriteleri irdeleyen bir araştırma üzerinde çalıştı. Bu araştırma, temel bir ihtiyaç, ritmik bir nabız ve kolektif bir direniş olarak nefesin, kolonyal ve birbiriyle ilişkili ekolojik miraslara ek süregelen davranış biçimleriyle başa çıkmada nasıl ele alındığına odaklanıyor. 2021-2024 yılları arasında Nottingham Contemporary’de canlı araştırmalar için bir alan yaratmak üzere “Live Programmmes” küratörü olarak görev yapan Canan, Július Koller Society, Bratislava; İstanbul Bienali 2022; NTU CCA, Singapur; Şangay Bienali XII; ve Baltık Trienali XIII için bağımsız küratöryel projeler de geliştirdi. Frieze Artist Award 2024 ve NAE OPEN Live Prize 2023 jürilerinde yer aldı. Ayrıca, Museum for the Displaced (2018-2021) ve clearview.ltd’nin (2016-2019) başlatıcısı ve kurucu üyesi. 

Erica Burini Hakkında
Sanat tarihçisi, araştırmacı ve küratör Érica Burini’nin araştırmalarına yaklaşımında ise Küresel Güney’e ait anlatıların duyurulmasına yönelik bir çaba belirleyici. Érica’nın pratiği, bağımsız ve kâr amacı gütmeyen sanat alanlarının, yeterince temsil edilmeyen sesler ve yenilikçi sanatsal pratikler için platform sağlamadaki kritik öneminin altını çiziyor. Bu doğrultuda Érica, 2025 İlkbaharı’nda katılacağı program süresince özellikle Türkiye’deki sanatçılar tarafından sürdürülen mekânları keşfetmeyi planlıyor. Halen Clínica Geral adlı sanatçı destek gruplarına aracılık eden küratör, São Paulo’da bağımsız bir sanat mekânı olan Ateliê397’nin yönetiminde yer alıyor ve burada kariyerinin başındaki sanatçılara yönelik Recepção397 gibi programlar oluşturuyor. Instituto Marco do Valle ile (2019-2022) işbirliği yapmış ve IAC’te Araştırma Eğitim Bursu’nun tamamlanmıştır

SAHA Konuşmaları: Kız gibi dövüş | Gözde Mimiko Türkkan

30 Nisan 2025, Çarşamba
18:00 – 19:00
SAHA Studio | İMÇ No.5538

Gözde Mimiko Türkkan, 30 Nisan Çarşamba günü saat 18:00’de SAHA Studio’da Havana Bienali için gerçekleştirdiği Fight Like a Girl / Pelea Como Una Chica projesi üzerine bir sunum gerçekleştiriyor. 

Türkkan’ın Kübalı boksör Namibia Flores Rodríguez ile işbirliği içinde gerçekleştirdiği performans ve yerleştirme projesine eşlik eden bir filmden oluşan proje, SAHA desteğiyle Küba’daki 15. Havana Bienali –Paylaşılan Ufuklar kapsamında, 15 Kasım 2024 – 28 Şubat 2025 tarihleri arasında Centro de Arte Contemporáneo Wifredo Lam’de sergilendi ve performe edildi. Bu çalışma, Havana Bienali’ne özel olarak, Kız gibi Dövüş / Fight Like a Girl projesinin yerel katılımcılarla iş birliği içinde geliştirilen ve performe edilen yeni bir versiyonunu içeriyor. Projenin merkezinde ise, Küba’nın tarihine ve toplumsal bağlamına derinlemesine kök salmış bir disiplin olan boks yer alıyor.

* Konuşma dili Türkçedir, katılım ücretsizdir.

Portre: Can Görkem

SAHA Studio Açık | Ara Dönem Buluşması

SAHA Studio’da Ara Dönem Buluşması

14 – 15 Mart 2025

SAHA Studio, 9. dönemi için yapılan açık çağrı sonucunda Mardin, Ankara ve İstanbul’dan programa katılan sanatçılar Mert Acar, Mathilde Melek An, Nejbir Erkol, Merve Tuna ve Sevil Tunaboylu’yu ağırlıyor. Ocak-Haziran arasında süren dönemin sanatçıları devam eden araştırma ve üretim süreçlerini 14–15 Mart 2025 tarihlerinde SAHA Studio’da gerçekleşecek Ara Dönem Buluşması ile ziyaretçilerle paylaşıyor.

Kentin merkezi alanlarının sunduğu kültürel yoğunluğun dışında gerçekleşen dönüşümler üzerine çalışan Mert Acar SAHA Studio’nun ortak stüdyo alanını da bu geçiş alanlarına benzer bir şekilde kullanmayı amaçlıyor. Program boyunca sanatçı kent sınırları dışında kalan peyzaj alanlarının oluşturduğu “geçici mekanlar” üzerinde çalışarak yarı kurgusal bir yapı kurmayı hedefliyor. Kültürel miraslarını pratiğinde işleyen Mathilde Melek An, SAHA Studio boyunca 2000’li yılların başlarında İMÇ’de çalışan ailesinin arşivleriyle beraber kendi oluşturduğu “bellek”i yeniden ele alarak yine İMÇ ile olan bağının altını çizen bir medyumu kullanarak bir tekstil projesi geliştiriyor. SAHA Studio kapsamında Nusaybin/Mardin’den İstanbul’a gelen Nejbir Erkol projesini “arıza” kavramı etrafında geliştiriyor. “Sistemin bozulduğu noktadan yeni bir sistem yaratılabilir mi?” sorusuna yanıt arayan proje bir oto-analiz süreci olarak ilerlerken üretim sürecinde yaşanacak olası aksaklık ve arızalar birer yaratıcı fırsat olarak ele alınıyor. Pratiğinde bedeni merkeze alarak çalışan Merve Tuna, SAHA Studio’da çocukluktaki geçiş nesnesinin kaybının yetişkin bedeni ve yetişkin ilişkilerini nasıl etkilediğini araştırdığı The Fleeting Subject projesinin son ayağı üzerinde çalışıyor. Psikanaliz ve matematikten beslenerek, bu kaybın yarattığı boşluğu bedene zıt bir negatif alan olarak tanımlıyor. Pozitif-negatif dualitesinin ve kayıpla barışmanın yollarının heykelsi formlar aracılığıyla nasıl ifade edilebileceğini nesnelerin, malzemelerin ve zanaat süreçlerinin psikoseksüel potansiyelleri ile araştırıyor. Pratiğinde resimden heykele bir aktarım alanı açan Sevil Tunaboylu, SAHA Studio programı boyunca yarı kurgusal bir yayın projesi geliştirmeyi amaçlıyor. Aile arşivinden yola çıkarak oluşturacağı bu yayın, göçle aktarılan zanaat ve araçlarının izini sürüyor.

SAHA Studio Açık – Ara Dönem Buluşması
14 Mart 2025, Cuma             : 15:00 – 19:00
15 Mart 2025, Cumartesi : 12:00 – 19:00

SAHA Studio
İMÇ 5.Blok No. 5560 A-B
Hacı Kadın Mah. Atatürk Blv. No.66
Fatih, İstanbul

SAHA Konuşmaları: Dolaşık Topografyalar | Arazi Kolektif

SAHA Konuşmaları: Arazi Kolektif | Dolaşık Topografyalar

1 Mart 2025, Cumartesi

15:00 – 16:30

SAHA Studio | İMÇ No.5538

Söyleşi: Arazi Kolektif

Merve Gül Özokcu 

Leyla Keskin

Pelin Tan


Moderatör:
Sema Aslan

Arazi Kolektif’in (Merve Gül Özokcu, Leyla Keskin, Pelin Tan) Sema Aslan moderatörlüğünde 1 Mart Cumartesi günü saat 15:00‘te SAHA Studio’da gerçekleştireceği konuşma akışkan ve koşulsuz bir çatışma bölgesinde araştırmanın nasıl mümkün olabileceği, insandan ötesi ekolojinin hakları, sosyo-mekânsal adalet alanında araştırma yöntemleri ve sanatsal araştırmalar arasındaki ilişkiye odaklanacak. 

Arazi 2022 ve 2025 yıllarında SAHA Sürdürülebilirlik Fonu kapsamında desteklenmiştir

Arazi Hakkında

Arazi, 2016 yılından bu yana Türkiye’nin Güneydoğu bölgesine odaklanan farklı mekânsal ölçeklerde birlikte çalışan sanatçılardan ve araştırmacılardan oluşan bir kolektiftir. Sanatsal araştırma (artistic research) metodolojilerini temel alarak eleştirel mekan pratikleri içinden çalışan Arazi sanatçıları ve araştırmacıları; bir aracı (agency) olarak herhangi altyapı ölçeğinin nasıl işlediğini ve bölgeyi yeniden yapılandıran nasıl bir asemblaj (assemblage) oluşturduğunu sorguluyor. Arazi, kolektif araştırmayı dekolonizasyon (sömürgesizleştirme), destek (care) ve dayanışmanın bir bilgi üretimi biçimi olarak görülmektedir. Ekokırım, göç, direniş yapıları, dekolonizasyon ve müşterek miras gibi kavramlara odaklanan Arazi Kolektifi, çapraz-fenomenolojik saha araştırması ve sosyal angajmanlı sanat pratiği üzerinden hareket ederek spekülatif gerçekçi, kurmaca veya görsel-etnografi gibi farklı yöntem ve mecralarla üretim yapmaktadır. Arazi Kolektifi, peysajın, kent mekanının ve sınır bölgelerinin yeniden nasıl üretildiğine dair iktidar, istihraç (extraction), sömürge, tüketim ve mülksüzleştirme biçimlerini görünür kılarak söylemsel bir pratik üretmeyi amaçlamaktadır. 

Merve Gül Özokcu araştırma odağı müşterekler ve eko-feminist anlatılardır olan mimar, araştırmacı ve aktivisttir. Herkes İçin Mimarlık ile yürüttüğü katılımcı projeler ve yaratıcı eylemler, politik temelli sorunlara toplumsal bir etki yaratmakta ve yerinde proaktif bir yaklaşım benimseyen müdahalelere öncelik vermektedir. Bilgi üretimini dekolonizasyon, bakım ve dayanışma olarak ele alan bir araştırma kolektifi olan Arazi Meclisi’nin bir parçasıdır. Mimarlık Eğitimi ve Pratiğinde Alternatif Süreçler ve Yerinde Yapma isimli teziyle yüksek lisans derecesini aldı. Anneannesi’nden başlayarak farklı coğrafyalardan kadınlarla beraber yürüttüğü katılımcı araştırması Kadın Anlatı Mekanları, IASPIS Studio ve İKSV Tasarım Dayanıklılığı Programı tarafından desteklenmiştir. The Art Institute of Chicago, V&A Müzesi, MAXXI, Chicago Mimarlık Bienali, Venedik Mimarlık Bienali, İstanbul Bienali, İstanbul Tasarım Bienali ve Ngbk Berlin’de sergilenen çeşitli çalışmalarda yer almıştır.

Leyla Keskin Mardin’de yaşayan ve çalışan bir sanatçıdır. Sanat pedagojisi, mekân, bellek ve ekolojik kimlik üzerine çalışmalar yapmaktadır. Hasankeyf ve Dicle nehri havzasında Ilısu barajına ve onun mülksüzleştirme sonuçlarına karşı; toprak ve nehir üzerindeki dayanışma pratiklerini belgelediği, Belgesel sinemada ekolojik yasın temsili: Hasankeyf örneği (2022) teziyle yüksek lisans derecesi almıştır. Alışılmışın dışında metodolojiler kullanarak bilgi üretmeyi, pratiklerini çoğaltmayı, arşivlemeyi ve paylaşım alanlarını geliştirmeyi amaçlıyor. Ekolojik yas üzerine yaptığı kısa filmi Şin Avusturya, Danimarka, İsveç ve Almanya’da gösterilmiştir. Arazi Assembly üyesi ve CADSR 2024 araştırmacısıdır. Katıldığı bazı sergiler ve atölyeler: Ecologies of Making Worlds (University of Applied Arts Vienna, 2024), Sediment (Rotor Contemporary Art, 2024), Den Tunna Skorpan (2024), Misi’nin Florası (Nazım Hikmet Kültür evi, 2023), Entangled Topographies (17. İstanbul Biennial, 2022),  Reclaiming Climate Justice Summit (Systemic Justice Climate Justice, 2024) olarak sıralanabilir.

Pelin Tan eşikte barınma ve altyapıları, Dicle nehri fenomenolijileri ve yerellik kozmolojilerini araştırmaktadır. 2019’da Keith Haring Sanat ve Aktivizm ödülünü aldı. Doktora çalışmasını toplumsal angajmanlı sanat ve yerellik kavramı üzerine tamamladı. Batman Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi öğretim üyesidir. Beirut Orient Inst.Roemer Fellow, Lübnan. Gilgamesh: She Who Saw the Deep / Gilgamêş: Ewe ku kûrahî dît filmi CIVA Brüksel “pre-architecture” sergisinde sergileniyor (2024-25). Filistin Batı Şeria mekan üretimi üzerine Landscapes as Archive kısa filmi Ramallah Qattan Vakfında (2023)’de sergilendi. Katıldığı Sergiler: Istanbul Bienali (2007, 2015, 2021), Montreal Bienali (2013), Bergen Assembly (2013), Lisbon Architecture Triennial (2014), Istanbul Design Biennial (2021), Beijing Art Biennial (2023), Oslo Architecture Triennial (2016). Artık İşler kolektifi ve Arazi Assembly üyesidir. Urgent Pedagogies eş-kuratörü ve editörüdür (IASPIS). Kitapları: Forms of Non-belonging (e-flux books, Sternberg, MIT Press, 2025), Unconditional Hospitality (2025, dpr-barcelona). 

Sema Aslan (d. Berlin, 1978) sosyoloji ve iletişim okudu, gazetecilik yaptı. Benim Kitaplarım / 35 İsim 35 Kütüphane (2009) isimli söyleşi kitabı Doğan Kitap’tan; Kozalak (2012), Dünyanın Kasım’a Görünüşü (2021) ve Geniş Arazide Bir Ben (2024) isimli romanları İletişim Yayınları’ndan çıktı. 2017’de yayımlanan Şehrin Göbeğini Bulamıyorum! (İletişim) adlı çocuk kitabı, uluslararası çocuk kütüphanesi Internationale Jugendbibliothek’in süreli yayını olan White Ravens kataloğuna seçildi. Topur’daki Dünya (2019, İletişim), Galiba Hışırdıyorum! (2020, İletişim) ve Küçücük (2024, Redhouse Kidz) yayımlanan diğer çocuk kitaplarıdır.

SAHA Konuşmaları: TAKLAK | Dilşad Aladağ

Dilşad Aladağ’ın 2021 yılından beri geliştirmekte olduğu performans projesi TAKLAK, 15 Şubat Cumartesi günü, SAHA Studio’da yeniden gerçekleştiriliyor. 

‘‘Annemin dağ eteklerinde geçen çocukluk hatıraları yeni bir isim bırakıyor bana: Taklak. Bitkilerden bir bitki. Bir yoldaş. Kesesinde Akdeniz’e yayılmış hayalleri ve mitleri, Ege kıyılarının toprağını, Toros dağlarının havasını ve Boğaz’ın sesini taşıyan bir tohum. Taklak. Birlikte attığımız her adımda taklalar atıp beni yeni maceralara taşıyor. Köklenmeye uğraştığım bilmedik iklimlerde rutinlerime sızıyor.’’ 

Sanatçı Dilşad Aladağ’ın performans projesi TAKLAK, Akdeniz etrafında tohumların, isimlerin, anlamların, sembollerin, tanıklıkların ve hatıraların biriktiği gezintilerde oluşmuş çok katmanlı bir asemblaj. Performans ise bu katmanlar arasında dolaştıran bir rota. Temsillerin de karşılaşmalar kadar çeşitli olduğu bu arayışta, dinleyeni bir yolculuğa çıkarmaya ve o yolculukta aidiyetin peşinde yerle, kök salmakla ve sınırlarla alakalı soruları düşünmeye yönelik bir davet. Bir yandan bakmaya ve bakıma içkin şiddeti, bir yandan da arayış ve anlatının onarıcı gücünü araştıran TAKLAK, kişisellik ile toplumsallık arasında alternatif bir tarih anlatısı oluşturmayı amaçlıyor. 

TAKLAK SAHA Sürdürülebilirlik Fonu kapsamında desteklenmiştir.

Dilşad Aladağ araştırma odaklı çalışmalarında mekansal ve ekolojik dönüşüm süreçleri, güç ve dayanıklılık ilişkileri ve tarih yazımı ile ilişkileniyor. Arşiv ve saha araştırması yoluyla diyaloglar geliştirmek ve anlatılar kurmak sanatsal üretim süreçlerini şekillendiriyor. Güncel çalışmalarında Çukurova bağlamında göçebe hayvancılık pratikleri ve sulak alan ekolojilerine, ıslah yoluyla peyzajın şekillendirilmesi süreçlerine odaklanıyor.

Bireysel pratiği ve Mahsul Projesi, Unutma Bahçesi gibi parçası olduğu üretimler ulusal ve uluslararası fonlar tarafından desteklendi. Çalışmaları Kunsthaus Hamburg, DEPO İstanbul, Franconia Yahudi Müzesi, Daadgalerie Berlin, SAVVY Contemporary, IASPIS ve SALT Araştırma ve Programlar gibi platformlarda yer buldu. Aladağ İstanbul Teknik Üniversitesi ve Weimar Bauhaus Üniversitesi’nde Mimarlık ve kent çalışmaları alanlarında eğitim gördü. Weimar Bauhaus Üniversitesi’nde Sanat ve Tasarım Programı’nda doktora çalışmalarını sürdürüyor. 

SAHA Studio 10. Dönem Açık Çağrı | Sıkça Sorulan Sorular

Açık Çağrı | Sıkça Sorulan Sorular 
 
SAHA Studio programı nedir? 

SAHA Derneği tarafından tasarlanan SAHA Studio, görsel sanatlar alanında çalışan sanatçı ve küratörlere yönelik, araştırma ve üretimi kolaylaştırıcı, çok yönlü bir misafir programı. SAHA Studio, program süresince katılımcılarına kişisel bir çalışma alanı, şerefiye ve üretim bütçesinin yanı sıra küratöryel geri bildirim, üretim desteği, öğrenme ve ağ kurma fırsatları sunar. Seçici ve Danışman Kurul üyelerinin dönem boyunca mentorluk verdiği sanatçılar, Türkiye’de yaşayan ve SAHA Küratöryel Program’a yurtdışından kısa süreli davet edilen konuk küratörlerle profesyonel ağlarını geliştirirler. Dönem ortasında düzenlenen buluşmalarda sanat profesyonelleri ve genel izleyiciden geribildirim alan sanatçılar, dönem sonunda düzenlenen SAHA Açık Studio etkinliklerinde ürettikleri yeni eserleri, araştırma süreçlerine değinen etkinlikler eşliğinde sunarak programlarını tamamlar. 

Neden Açık Çağrı? 
2019 yılında faaliyete geçen SAHA Studio programı, 2024 yazına kadar yürüttüğü ilk 7 döneminde SAHA’nın iş birliği yaptığı inisiyatifler, bağımsız küratörler ve programa katılmış sanatçılardan alınan öneriler arasından, her yıl değişen Seçici Kurul’un davet ettiği sanatçıları konuk etti. Program, Haziran-Aralık 2024 tarihlerindeki 8. Dönemi için, araştırma ve üretim ihtiyacına destek arayan daha geniş bir grup sanatçının başvurusunu alabilmek adına ilk kez açık çağrı yöntemini benimsedi. Böylelikle SAHA Studio, döneme kabul edilecek sanatçılara önerecekleri projeler özelinde kurgulanan etkileşim ve geribildirim imkanları tanımayı, dolayısıyla sanatçıların program sürecini daha verimli yönetmelerine yardımcı olmayı hedefliyor. 

Kimler açık çağrıya başvurabilir? 
Görsel sanatlar alanında çalışan, programın sunduğu imkan ve bağlantılar sayesinde kariyerinde aşama kaydetmeyi hedefleyen, başvuruda sunacakları belli bir proje üretimi için destek arayan her sanatçı açık çağrıya başvurabilir. Herhangi bir yaş, tema veya malzeme kısıtlaması yoktur.   

Nasıl başvuru yapabilirim? Başvuruda istenen belgeler nedir? 

Başvuru formu ve sunulması gereken belgeler, aşağıdaki sırayla bir PDF’de birleştirerek tek dosya halinde ‘’SAHA Studio 10 – Başvuru’’ konu başlığıyla sahastudio@saha.org.tr adresine gönderilmelidir. 28 Nisan – 26 Mayıs 2025 tarihleri arasındaki başvuru dönemi haricinde iletilen e-postalar dikkate alınmayacaktır. 

Başvuruda sunulacak belgeler: Başvuru formu, Proje teklifi (maks. 500 kelime), Taslak bütçe, Özgeçmiş/CV, Portfolyo, Basın/katalog taramaları veya eleştiri kopyaları (var ise), referans mektup(ları)

Proje teklifi ve taslak bütçe nedir? 
Proje teklifi, SAHA Studio’nun 6 aylık misafir sanatçı programı süresince üzerinde çalışılmak istenen konuyu, bu konunun kavramsal çerçevesini ve sunumunu detaylandıran, 500 kelimeyi geçmeyecek bir proje özetidir. Taslak bütçe ise, program kapsamında aktarılacak 45.000 TL tutarında şerefiyeyi içeren Araştırma Desteği ile en fazla 120.000 TL tutarındaki Üretim Desteği’nin, planlanan gider kırılımlarını gösteren bir bütçe özetidir. Taslak bütçelerde, sanatçıların program sonunda SAHA Studio Açık günlerinde düzenleyecekleri etkinliğe davet edebilecekleri kişiler için şerefiye ve SAHA Studio mekânından nakliyelerini dahil etmeleri önerilir. 

Sanatçı ikilileri veya kolektifler SAHA Studio’ya başvurabilir mi? 
Sanatçı ikilileri veya kolektifler SAHA Studio’ya başvurabilirler, ancak Araştırma ve Üretim Desteği bedelleri başvuru sahipleri arasında paylaşılır; ek bir bütçe sağlanmaz.  

Açık çağrı süreci neleri kapsar? 
Açık çağrı döneminde mail yoluyla toplanan geçerli başvuruların ön jüri süreci, SAHA Studio’nun geçmiş yedi döneminden davet edilen birer sanatçıdan oluşan 7 kişilik sanatçı grubunun desteğiyle yürütülür. Ön jürinin çoğunluk olarak işaret ettiği başvuruları değerlendirerek bir kısa liste oluşturan Seçici ve Danışman Kurul, bu kısa listede olan aday sanatçılarla bireysel görüşmeler yapılarak döneme seçilecek beş sanatçıyı belirler. Mail yoluyla tüm başvuru sahiplerine yapılacak bilgilendirmelerden sonra yeni dönem sanatçıları kamuya duyurulur.   

Başvuruları kim değerlendirir? 
Temmuz-Aralık 2025 dönemi için başvuruların ön elemesi, programın geçmiş dönem katılımcılarından Özgür Demirci, Gülşah Mursaloğlu, Onur Gökmen, Ali Miharbi, Evrim Kavcar, Merve Kılıçer ve Kıymet Daştan’ın iş birliğinde yürütülür. Akabinde değerlendirmeyi yapacak olan Seçici Kurul, sanatçı Gözde İlkin, bağımsız küratör Merve Elveren ve SAHA Direktörü Serra Yentürk’ten oluşur.  

Başvuranlar sonuçları ne zaman ve nasıl öğrenir? 
Temmuz ayının başında tüm başvuru sahipleri mail yoluyla bilgilendirilir. 

Başvurduğu döneme kabul edilmeyenlere ne önerilir?  
SAHA Studio, geçmiş dönemlerde olduğu gibi 10. Dönemi’nde de programın kontenjanı dolayısıyla yalnızca 5 sanatçıyı kabul edebilecektir. Başka bir deyişle, başvurulardan çok kısıtlı bir gruba olumlu dönüş yapmak mümkün olacağından, sanatçıların sonraki dönemlerde yeniden başvurması teşvik ve temenni edilir. Aynı durum, döneme kabul olan ancak kişisel nedenlerden katılamayacak sanatçılar için de geçerlidir. 

Programa seçilen katılımcılardan program sürecinde neler beklenir? 
Programa katılacak sanatçıların, haftalık olarak belirli bir oranda düzenli olarak atölyede bulunması ve aylık grup toplantılarına katılması; diğer katılımcılarla etkileşime açık bir diyalog kurması; dönem boyunca düzenlenen ara dönem buluşması ve SAHA Studio Açık başta olmak üzere yurtiçi ve yurtdışından konukların ağırlandığı ağ geliştirme etkinliklerinde haklı bir gerekçesi olmadıkça yer alması; belirlenen aralıklarda proje ve bütçelerinin takibi için SAHA Studio ekibiyle iletişim kurması; süreç içinde programa dahil olan küratör, yazar ve diğer davetlilerle ağ kurmaya, etkileşime ve gelişime açık olması beklenmektedir. Program mekanının temizlik, düzen ve güvenliğine aykırı davranışlardan kaçınılması, ortak kullanım kurallarına saygı gösterilmesi şarttır. 
Yeni eser üretimlerinin tamamlanması için gerekli teşvik ve destekleri sağlamakla beraber, başvuru sırasında önerilen projelerin, program süreci içerisinde tamamlanması şartı yoktur. SAHA Studio sanatçıların hedeflediği üretimleri yapmalarını sağlamak üzere açık uçlu bir kolaylaştırıcı olarak da destek sağlar. Amaç, bu süreç içinde konuk sanatçının araştırma, üretim ve etkileşim olanaklarını artırmaktır. 
SAHA Studio, din, dil, ırk, cinsiyet veya cinsel yönelim konusunda taviz vermeden tüm katılımcılarının aynı iyi niyet ve iş birliği prensiplerinde buluşmasını öngörür. Aksi takdirde, bu kural ve prensipleri ihlal edenlerin program katılımları sonlandırılır. 

Program mekânının genel özellikleri ile sanatçılara verilen bireysel stüdyo alanlarının ölçüleri nelerdir? 
SAHA Studio, İMÇ’nin 5. ve 6. bloklarında konumlanan ve programa özel olarak yeniden işlevlendirilmiş 4 dükkandan oluşur: 
5538 numaralı ofis mekânında SAHA ekibinin çalışma alanı, SAHA Studio kütüphanesi, toplantı-etkinlik alanı, tuvaletler ve ana mutfak alanı yer alır. İki dükkanın birleştirilmesiyle kurgulanmış 5560 numaralı mekânda, sanatçıların ortalama 16 m2 ölçülerinde, birbirinden perdelerle ayrılabilen kişisel atölyeleri, mini mutfak ve ortak dinlenme alanını bulunur. Atatürk Bulvarı’na bakan ve doğal gün ışığı alabilen bu mekân, 2.75 metre tavan yüksekliğine ve seramik zemine sahiptir. Yapının 6. Blok bağlantısının sonunda yer alan 6530 numaralı mekân ise, depo, tuvalet ve mutfak alanlarının yanı sıra, sanatçıların seramik, ahşap, ses kayıt gibi farklı mecralarda üretim yapabilecekleri bir teknik atölye olarak hizmet verir. 
İMÇ’nin üst katlarında yer alan mekanlara merdivenlerle ulaşılmaktadır; ayrıca blokların yük asansörleri bulunur ancak ara kat merdivenleri dolayısıyla yapı tekerlekli sandalye ile erişime uygun değildir. Erişilebilirlik ihtiyacı olanların, başvurularında durumlarını detaylandırması rica edilir. 

Program tarafından sağlanan bir alet, ekipman ve/veya malzeme var mıdır? 
SAHA Studio demirbaşları arasında bulunan kurgu ve düzelti programlarına sahip masaüstü bilgisayar, ekran, tablet, projeksiyon, 3d yazıcı, kamera, video ışığı, seramik fırını, tezgâh üzeri testere, dikiş makinesi ve çeşitli el aletleri, uygun olması halinde üretim ve sergilemeye yönelik olarak sanatçılara ödünç verilir. Ancak projeye özel, spesifik ekipman ya da malzemelerin temini, sağlanacak üretim destek bütçesi kapsamında katılımcılara aittir.    

İstanbul dışından sanatçılar da programa başvurabilir mi? Farklı şehirlerden gelen sanatçılara hangi imkânlar sunulur?  
SAHA Studio, program ve imkanlarını farklı kentlerden sanatçılara da sunma hedefi doğrultusunda İstanbul dışından yapılan başvuruları kabul eder. Bu kapsamda programa davet edilecek sanatçılara İstanbul’da SAHA Studio’nun dönemine katılan bir diğer sanatçı ya da küratörle paylaşacakları bir dairede konaklama ve yaşadıkları şehirden İstanbul’a çift yön ulaşım imkanı sunulur.  

İstanbul dışından katılan sanatçıların partnerleri, çocukları, yükümlü oldukları kişiler veya evcil hayvanları misafir edilebilir mi? 
SAHA Studio sanatçılarına sunulan daire paylaşımlı olduğu için, her iki sanatçının da rahat konaklaması esastır. Hemfikir olunması halinde, sanatçı kendine ait odasında partnerini, çocuğunu veya evcil hayvanını misafir edebilir ancak programa kabul edilen sanatçının kendisi hariç, eşlikçilerinin ulaşım ve yaşam masrafından SAHA sorumlu değildir.